على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2536
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ا . ع . مأخوذ از پرگار فارسى و بمعنى آن . فرجارى ( ferj riyy ) ص . ع . منسوب و متعلق بفرجار . فرجام ( farj m ) ا . پ . انجام و انتها و آخر و عاقبت و ختم . و نتيجه و سرانجام . و سود و فايده . و خوشى و سعادت . و موافق و مناسب . و رسم و عادت . و آخرين شرابى كه از صراحى در جام ريخته مىشود . و اسب نافرجام : اسب رام نشده . و سخن نافرجام : سخن نابكار و بيفايده و لا طايل و بيهوده و ياوه و هرزه . و مضمون خجسته فرجام : كلمات با شكوه منشور پادشاهى . فرجامگاه ( farj m - g h ) ا . پ . گور و قبر . و آخرين منزل . فرجان ( farj ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : الفرجان : خراسان و سيستان و يا سند و سيستان . فرجة ( farjat ) و ( ferjat ) و ( forjat ) ا . ع . خلاصى از شدت و سختى . و خوشى و شادمانى كه پس از اندوه و غم روى مىدهد . فرجة ( forjat ) ا . ع . رخنه و شكاف . و هر گشادى ما بين دو چيز . ج : فرج ( foraj ) . و فرجة الحائط : رخنه و شكافى كه در ديوار پديد آيد . و بينها فرجة اى انفراج . فرجد ( far - jad ) ا . پ . پدر جد كه پدر سيوم بود خواه پدرى باشد و يا مادرى . فرجلة ( farjalat ) م . ع . پاها را از هم ديگر دور نهاده شتافتن . فرجمند ( farj - mand ) ص . پ . زيبا . و آراسته شده . و خداوند قدر و مرتبه . فرجنة ( farjanat ) م . ع . فرجن الدابة فرجنة : به پشت خار خاريد پشت ستور را . فرجندشاى ( farjand - c y ) ا . پ . باصطلاح تصوف : علمى كه بدان خالق را از مخلوق تشخيص مىدهند . فرجود ( farjud ) ا . پ . اعجاز و معجزه . فرجول ( ferjavl ) و فرجون ( ferjavn ) ا . ع . پشت خار ستور و قشو . فرجه ( forje ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گشادگى و شكاف . و فاصلهء اندك ميان دو چيز . و مدت و فرصت و مهلت . و بىفرجه : بىمهلت و بىمدت . فرجى ( faraji ) ا . پ . جامهاى كه مشايخ دراويش در بركنند . و جامهء بىبند گشاده پيش كه بيشتر بر فراز جامهء ديگر پوشند . فرچال ( farc l ) ا . پ . جهاد . فرح ( farah ) ا . ع . شادمانى و فيرندگى . ج : افراح . فرح ( farah ) م . ع . فرح فرحا ( از باب سمع ) : شادمانى نمود و فيريد . و كذا : فرح به . فرح ( farah ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شادى و شادمانى و سرور و خوشحالى و خرمى و نشاط . و عشرت و طرب . و شوخى . فرح ( fareh ) ص . ع . شادان و فيرنده . ج : فرحون . قوله تعالى : إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ : خدا دوست نمىدارد فيرندگان و آنان كه تبختر و تكبر دارند . و قوله : كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ : هر حزبى به آنچه دارند راضى مىباشند . و قوله : فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ : مسروراند به آنچه خداوند از فضل خود بايشان داده . فرح ( faroh ) ص . ع . شادان و فيرنده . فرحا ( farahan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور فرح و شادمانى و خرمى . فرح افزا ( farah - afz ) ص . پ . هر چيزى كه فرح و عشرت و شادى را افزون كند . فرحان ( farh n ) ص . ع . شاد و شادان و فيرنده . ج : فراحى و فرحى . يق : قوم فرحى . فرحانة ( farh nat ) ص . ع . مؤنث مرحان . و زن شادان و فيرنده . و قوم فرحانة : گروه شادان و فيرنده . فرحانة ( farh nat ) ا . ع . سماروغ سپيد . فرحبخش ( farah - baxc ) ص . پ . بخشايندهء خوشى و شادمانى و سرور و طرب آورنده و شادمان كننده و مفرح و باصفا . فرحة ( farhat ) و ( forhat ) ا . ع . شادمانى و فيرندگى . و مژدگانى . يق : لك عندى فرحة : تو در نزد من مژدگانى دارى . و كذلك : لك عندى فرحة . فرحة ( farehat ) ص . ع . مؤنث فرح : زن شادان و فيرنده . فرحت ( farhat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عيش و شادمانى . و خوشمزگى . و لذت . و خرسندى . و تماشا و تفرج . و شوخى و گستاخى . فرحت آثار ( farhat - sar ) ص . پ . مفرح و دلپذير . و كامران و سعادتمند . و خجسته . فرحت افزاى ( farhat - afz y ) ص . پ . مفرح و هر آنچه عيش و عشرت و شادمانى را افزون كند . فرحت اللقا ( farhatol - leq ) ا . پ . مأخوذ از تازى - غليواج . و نوعى از عقاب . فرحتبخش ( farhat - baxc ) ص . پ . فرح بخش . فرحجة ( farhajat ) م . ع . فرحج فى مشيته فرحجة : دورى گذاشت ميان هر دو پاى خود در رفتن . فرحجى ( farhaj ) ا . ع . رفتار جهجهان . فرحناك ( farah - n k ) ص . پ . خوشحال و شادمان و مسرور و شادان . فرحى ( farh ) ص . ع . مؤنث فرحان :